12 Kasım 2015 Perşembe

Piri Osman Paşa Camii, Lefke, Güzelyurt, KKTC

 Piri Osman Paşa Camii, Lefke, Güzelyurt, KKTC

Piri Mehmet Paşa (Pir Paşa) Camii, KKTC'nin Güzelyurt İlçesine bağlı Lefke kasabasında bulunmaktadır.
Caminin tarihi 7. asrın sonlarına, Emevi'lere dayanmaktadır.
1570-1571 yıllarında Osmanlı'nın Kıbrıs adasını fethetme harekâtına Kanuni Sultan Süleyman’ın ilk veziri Pîrî Mehmed Paşa’nın torunu Mehmet Bey de katılmıştır.
Mehmet Bey Lefke’yi ziyaretinde seceresi Hz.Ebubekir’e kadar dayanan bu harap camiyi yenileyerek inşa etmiş ve camiye dedesinin adını vermiştir.
Caminin yanına 1580'de bir de medrese inşa edilmiştir.
Medrese, 1584 yılında harap olmuştu.
Kıbrıs'ın üç büyük medresesinden biri idi.
Bitişiğinde açılan medresede birçok ünlü din adamı yetişmiştir.
Medrese kalıntıları halen mevcuttur.
 Piri Osman Paşa Camii, Lefke, Güzelyurt, KKTC
1825'de Lefkoşalı bir hanımefendi tarafından bakım, onarım gören medrese bakımsızlık ve ihmal yüzünden bugün harap vaziyettedir.
1930'da Pir Paşa Mezarlığı defne kapatılmıştır.
1970’lerde mezarlığın tarlaya tahviline karar verilmiş, ve bütün mezarlar buldozerlerle kaldırılmıştır.
Pir Paşa Camisi’nin üç kemerli toplantı yeri ve kesme taştan yapılmış silindirik bir mimarisi vardır.
Caminin yanında 1839’da öldürülen Vezir Osman Paşa’nın çok iyi durumdaki kabartma işlemeli mermer mezarı bulunmaktadır.
Osmanlı Devri taş işçiliğini en iyi bir şekilde yansıtan bu mermer mezar, görülmeye değer bir sanat eseri olarak karşımızda durmaktadır.
Bazen camiye "Osman Paşa Camii" veya "Pir Osman Camii" ile hitap edilmektedir, fakat bu 1974'den sonra gelişmiştir.

Bizanslılar 789 yıl Kıbrıs’ı ellerinde tutmuşlardı.
İşte kilise bu devirde inşa edilmişti.
Kesin inşaat yılı bilinmemektedir.
7.yüzyılda oluşan Müslüman Arap Deniz Kuvvetleri adaya akınlar yapmış ve bu akınlar 963 yılına kadar 24 kez tekrarlanmıştır.
Bu akınların birincisinde Başkomutan Hz. Muaviye idi.
647 yılında yapılan akında komutan Hz. Ubeyde’nin eşi Hala Sultan da sefere katılmıştı.
Bu seferde Hala Sultan Hazretleri Tuzla mevkiinde attan düşerek şehit olmuştu.
Kabri üçüncü derecede kutsal bir meşherdir.
İslâm Âlemince ziyaret edilmektedir.
İşte Lefke Pir Paşa Camisi bu seferlerin birinde kiliseden camiye çevrilmişti.
Hangi seferde olduğu tesbit edilememiştir.
963 yılındaki Müslüman Araplarla Bizanslılar arasındaki savaş durarak Kıbrıs Bizanslılar’a bırakılmıştı.

Kilisenin adı olan Ayyorgi zamanında bile anılıyor.
Cami kurbundaki hark bendine halâ “Ayyorgi” bendi deniyor.
Mehmet Bey camiyi yenileyerek inşa ettirmişti.