8 Mart 2015 Pazar

Çinili (Orta Valide, Mahpeyker Kösem Valide Sultan) Camii, Üsküdar, İstanbul

Çinili (Orta Valide, Mahpeyker Kösem Valide Sultan) Camii, Üsküdar, İstanbul
Çinili Camii, Orta Valide Camii ya da Mahpeyker Kösem Valide Sultan Camii, İstanbul'un Üsküdar ilçesinin Murat Reis Mahallesi'nde bulunmaktadır.
Çinili Camii, Sultan İbrahim’in (1640-1648) döneminde I. Ahmet'in eşi olan Kösem Valide Sultan tarafından Mimar Kasım Ağa’ya yaptırılmıştır.
Yapımına 1638 yılında başlanan cami, 2 yıllık inşaat sürecinden sonra 1640 yılında ibadete açılmıştır.
Cami mimari olarak Osmanlı esintilerini yansıtmaktadır.
Zamanla harap olan cami, 1938 ve 1965 yıllarında onarılmıştır.
Özgün planda bir camii olarak inşa edilmiştir.
Daha sonra medrese, şadırvan, sebil, sıbyan mektebi, çeşme, su havuzu ve hamam yapılmıştır.
İki avlu kapısı olan caminin kuzey kapısının üstünde, şair Fevzi’nin on iki mısralık tarih manzumesi vardır.
Çinili Camii’nin avlusunda sekiz sütunlu bir kubbenin altında mermer şebekeli şadırvan bulunmakta, üç tarafını yirmi mermer sütunlu bir sa­çak örtmektedir.
Muntazam kesme taşla yapılan cami minaresinin şerefenin altında akantus yapraklarından süsler mevcuttur.
Bir­kaç basamakla çıkılan son cemaat yeri çinilerle kaplıdır.
Çinili Camii kapısının üstünde, iki satır halinde şair Himmet’in sülüs yazılı tarih manzumesi vardır.
Çinili Camii tek ve sa­ğır kubbelidir.
İçi, kubbe kasnağına kadar Sinan Mektebi dev­rinin muhteşem çinileriyle kaplıdır.
Süsleme tarihinde önemli bir yer alan caminin çinileri incelendiğinde, Osmanlı Türkleri­nin ilk çinicilik devrinin 16. yüzyılın ilk yarısına kadar devam ettiği ve ikinci yarısından sonra renk ve desen bakımından bü­yük bir aşama kat ettiği görülmektedir.
Çinili Camii’deki çinilerde beyaz, siyah, kırmızı renklerdeki karanfil, lale, gül, erik çiçeği ve papatyaların ahenkli birleşmesi göze çarpmaktadır.
Caminin banisi Mahpeyker Kösem Valide Sultan, I. Ahmet Türbesi'nde medfundur.